Świadkowie przełomu. Jak Koło wkraczało w nową Polskę
W piątek, 29 maja 2026 roku, w Czytelni Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Kole odbyła się kolejna odsłona cyklu „Historia pod regałem”. Tym razem tematem przewodnim były przemiany społeczno-ustrojowe, które miały miejsce w latach 1988–1992 w tym nadwarciańskim mieście.
Spotkanie poprowadził Konrad Kołodziejski – historyk i pasjonat dziejów lokalnych. Uczestnicy mogli zobaczyć oryginalne slajdy z prasy kolskiej z tamtego okresu, które pokazywały, jak wielkie zmiany polityczne wpływały na życie zwykłych mieszkańców. Wśród nich znalazły się m.in. ogłoszenia o pierwszych prywatnych sklepach, relacje z likwidacji państwowych zakładów oraz zdjęcia z pierwszych wolnych wyborów samorządowych w 1990 roku.
Gość specjalny – Ireneusz Niewiarowski
Szczególnym punktem programu było wystąpienie Ireneusza Niewiarowskiego – byłego senatora I kadencji, pochodzącego z Kłodawy, a w latach 80. i 90. aktywnego działacza „Solidarności”. W swojej prelekcji opowiedział o realiach podziemnej walki, budowaniu struktur związkowych oraz o nadziejach, jakie towarzyszyły narodzinom III RP. Jego osobiste świadectwo nadało spotkaniu niezwykle emocjonalny i autentyczny wymiar.
Jak podkreślali organizatorzy, przełom lat 1988–1992 to nie tylko Okrągły Stół czy pierwsze wolne wybory. Dla Koła był to czas, gdy ważyły się losy największych zakładów pracy, takich jak Kolski Zakład Przemysłu Bawełnianego czy Fabryka Maszyn Rolniczych. W mieście zaczynały powstawać pierwsze prywatne firmy, a na ulicach pojawiali się handlarze z „łóżek polowych”. Zmiany te, choć często bolesne, otworzyły przed miastem nowe możliwości rozwoju.
Samorządność i nowe wyzwania
Rok 1990 przyniósł pierwsze w pełni wolne wybory do rad gmin. Nowo wybrani radni musieli zmierzyć się z katastrofalnym stanem infrastruktury, brakiem funduszy oraz koniecznością wypracowania demokratycznych mechanizmów zarządzania. To właśnie te lokalne wyzwania – jak odbudowa dróg, modernizacja wodociągów czy tworzenie nowych miejsc pracy – były osią piątkowego spotkania.
Cykl „Historia pod regałem” od lat cieszy się ogromnym zainteresowaniem mieszkańców powiatu kolskiego. Organizatorzy zapowiadają, że po wakacyjnej przerwie wrócą z kolejnymi fascynującymi tematami. – Do zobaczenia jesienią – zachęcają.
Tekst i zdjęcia: Jacek Skrycki
Foto: images.unsplash.com
Źródło: m.facebook.com
